Trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và yêu cầu ngày càng cao của thị trường lao động, việc nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp trở thành nhiệm vụ cấp thiết nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Ngày 29/4/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đã ban hành Thông tư số 38/2026/TT-BGDĐT quy định chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp (Thông tư số 38). Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên toàn quốc triển khai đồng bộ công tác bảo đảm và nâng cao chất lượng đào tạo.
Thông tư không chỉ là căn cứ đánh giá năng lực hoạt động của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp mà còn là định hướng chiến lược nhằm xây dựng hệ thống giáo dục nghề nghiệp hiện đại, mở, linh hoạt và hội nhập quốc tế.
Chuẩn hóa toàn diện các điều kiện bảo đảm chất lượng
Theo Thông tư số 38, chuẩn cơ sở giáo dục nghề nghiệp được xây dựng trên nguyên tắc đánh giá toàn diện các điều kiện bảo đảm chất lượng và hiệu quả hoạt động của cơ sở đào tạo. Trong đó, tập trung vào 6 nhóm tiêu chí cốt lõi gồm: Tổ chức bộ máy và công tác quản trị; Đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý; Chương trình, giáo trình đào tạo; Cơ sở vật chất và thiết bị đào tạo; Nguồn lực tài chính; Hệ thống quản trị số và dữ liệu.
Trong đó, đội ngũ nhà giáo phải đạt chuẩn về trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề và nghiệp vụ sư phạm; bảo đảm tỷ lệ nhà giáo cơ hữu theo quy định. Đồng thời, các cơ sở đào tạo phải chú trọng bồi dưỡng kỹ năng nghề, cập nhật công nghệ mới và nâng cao năng lực số cho đội ngũ cán bộ quản lý, giảng viên.
Đối với chương trình đào tạo, Thông tư yêu cầu nội dung đào tạo phải gắn với thực tiễn sản xuất, kinh doanh; tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp trong xây dựng chương trình, tổ chức thực hành, thực tập và đánh giá kỹ năng nghề cho người học.
Bên cạnh đó, hệ thống cơ sở vật chất, xưởng thực hành, phòng học chuyên môn và trang thiết bị đào tạo phải được đầu tư đồng bộ, phù hợp với quy mô tuyển sinh và ngành nghề đào tạo. Các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng phải xây dựng hệ thống quản trị số, cơ sở dữ liệu và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giảng dạy và kiểm định chất lượng.
Việc ban hành bộ chuẩn nhằm tạo sự thống nhất trong công tác quản lý, đánh giá và phát triển các cơ sở giáo dục nghề nghiệp theo hướng minh bạch, thực chất và lấy người học làm trung tâm.
Trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh phấn đấu trở thành trường đủ năng lực thực hiện chức năng Trung tâm vùng đến năm 2030
Đẩy mạnh gắn kết với doanh nghiệp và thị trường lao động
Một trong những điểm mới nổi bật của Thông tư số 38 là đưa ra hệ thống 10 chỉ số đánh giá hiệu quả hoạt động của cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cụ thể:
Chỉ số 01: Tỷ lệ nhập học trên số chỉ tiêu công bố trong kế hoạch tuyển sinh hằng năm đạt từ 50% trở lên.
Chỉ số 02: Tỷ lệ biến động quy mô đào tạo của năm báo cáo so với quy mô đào tạo của 02 năm trước không giảm quá 30%, trừ trường hợp việc giảm quy mô nằm trong định hướng phát triển của cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Chỉ số 03: Tỷ lệ thời lượng giảng dạy do nhà giáo cơ hữu đảm nhiệm đạt tối thiểu 60% khối lượng học tập của từng chương trình đào tạo.
Chỉ số 04: Tỷ lệ chương trình đào tạo được rà soát, cập nhật theo yêu cầu của thị trường lao động, sự phát triển của khoa học, công nghệ và phản hồi của các bên liên quan đạt từ 60% trở lên.
Chỉ số 05: Tỷ lệ chương trình đào tạo có sự tham gia của người sử dụng lao động trong quá trình đào tạo đạt từ 70% trở lên.
Chỉ số 06: Tỷ lệ môn học, mô đun bảo đảm các điều kiện giảng dạy trực tuyến của từng chương trình đào tạo đạt từ 20% trở lên.
Chỉ số 07: Tỷ lệ người học hoàn thành chương trình đào tạo đúng hạn đạt từ 60% trở lên.
Chỉ số 08: Tỷ lệ người học đã tốt nghiệp có việc làm phù hợp nhóm ngành, nghề đào tạo hoặc tự tạo việc làm hoặc tiếp tục học nâng cao trình độ đạt từ 70% trở lên.
Chỉ số 09: Tỷ lệ người học và người học đã tốt nghiệp hài lòng đối với chất lượng đào tạo đạt từ 70% trở lên.
Chỉ số 10: Tỷ lệ người sử dụng lao động hài lòng đối với khả năng đáp ứng yêu cầu công việc của người học tốt nghiệp đạt từ 70% trở lên.
Theo đó, các đơn vị không chỉ đáp ứng điều kiện đào tạo mà còn phải chứng minh hiệu quả đầu ra và mức độ đáp ứng nhu cầu xã hội.
Thông qua các tiêu chí này, Bộ GDĐT hướng tới xây dựng hệ thống giáo dục nghề nghiệp linh hoạt, gắn với nhu cầu thị trường lao động, nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực Việt Nam trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
Các cơ sở GDNN tăng cường hợp tác quốc tế trong hoạt động đào tạo
Tăng cường chuyển đổi số trong giáo dục nghề nghiệp
Thông tư cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp. Các trường cần xây dựng hệ thống dữ liệu số về người học, đội ngũ giảng viên, chương trình đào tạo; triển khai học liệu điện tử, lớp học thông minh và các nền tảng quản lý đào tạo trực tuyến.
Việc ứng dụng công nghệ số không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản trị mà còn giúp đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng khả năng tiếp cận kiến thức cho người học, đặc biệt trong các ngành nghề công nghệ cao và kỹ thuật hiện đại. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và từng bước xây dựng mô hình giáo dục nghề nghiệp thông minh.
Lớp học thông minh tại Trường Cao đẳng Công nghệ Việt – Hàn Bắc Giang
Tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng đào tạo nghề
Việc Thông tư số 38 được ban hành kỳ vọng sẽ tạo ra những chuyển biến rõ nét trong công tác đào tạo nghề, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực kỹ thuật, đáp ứng nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Thông qua bộ chuẩn, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp sẽ có căn cứ để: Tự đánh giá mức độ đáp ứng yêu cầu chất lượng; Xây dựng kế hoạch cải tiến, nâng cấp điều kiện đào tạo; Hoàn thiện hệ thống quản trị và bảo đảm chất lượng nội bộ; Tăng cường liên kết với doanh nghiệp; Đổi mới chương trình đào tạo theo hướng gắn với thực tiễn sản xuất và nhu cầu thị trường lao động.
Bên cạnh đó, việc công khai kết quả tự đánh giá theo chuẩn cũng góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và uy tín của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đối với xã hội và người học.
Yêu cầu các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chủ động triển khai nghiêm túc, đồng bộ
Để triển khai hiệu quả Thông tư số 38, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm sau:
Thứ nhất, tổ chức quán triệt đầy đủ nội dung Thông tư
Các đơn vị cần phổ biến sâu rộng nội dung Thông tư tới toàn thể cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nhằm nâng cao nhận thức về vai trò, ý nghĩa của công tác bảo đảm chất lượng và chuẩn hóa cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Đồng thời, cần xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, xác định rõ lộ trình thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế của từng đơn vị.
Thứ hai, rà soát và đánh giá thực trạng theo bộ chuẩn
Các cơ sở đào tạo cần chủ động rà soát toàn bộ các điều kiện bảo đảm chất lượng hiện có, đối chiếu với các tiêu chí quy định trong Thông tư để xác định những nội dung đạt chuẩn, chưa đạt chuẩn và xây dựng giải pháp khắc phục.
Trong đó, cần đặc biệt quan tâm đến: Chất lượng đội ngũ giáo viên; Hệ thống thiết bị thực hành, thực tập; Hạ tầng công nghệ thông tin; Công tác quản trị số; Mức độ gắn kết với doanh nghiệp và thị trường lao động.
Thứ ba, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và chuyển đổi số
Các đơn vị cần ưu tiên nguồn lực đầu tư trang thiết bị đào tạo hiện đại, đồng bộ theo hướng tiếp cận công nghệ sản xuất mới.
Song song với đó là đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu số, phần mềm quản lý đào tạo, học liệu điện tử, nền tảng dạy học trực tuyến và hệ thống đánh giá chất lượng nội bộ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và tổ chức đào tạo.
Thứ tư, phát huy vai trò tự đánh giá và cải tiến chất lượng liên tục
Thông tư số 38 yêu cầu các cơ sở giáo dục nghề nghiệp thực hiện tự đánh giá định kỳ hằng năm. Đây không chỉ là yêu cầu quản lý mà còn là công cụ quan trọng giúp nhà trường nhận diện điểm mạnh, hạn chế và xây dựng chiến lược phát triển bền vững.
Các đơn vị cần coi công tác tự đánh giá là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục và gắn với trách nhiệm của từng bộ phận, cá nhân trong toàn trường.
Lộ trình thực hiện, hướng tới xây dựng hệ thống giáo dục nghề nghiệp hiện đại, hội nhập
Theo quy định, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã thành lập trước ngày 01/01/2026 sẽ có thời gian tối đa 60 tháng để hoàn thiện các điều kiện theo chuẩn mới. Hằng năm, các đơn vị phải thực hiện tự đánh giá, cập nhật dữ liệu và công khai mức độ đáp ứng chuẩn theo quy định của Bộ GDĐT.
Việc ban hành và triển khai Thông tư số 38 có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong công tác đào tạo nhân lực kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước; và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong tiến trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục nghề nghiệp.
Đồng thời, đây cũng là cơ sở để các cơ sở giáo dục nghề nghiệp xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, hướng tới mô hình đào tạo hiện đại, thông minh, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp và tiệm cận tiêu chuẩn khu vực, quốc tế.
Trong thời gian tới, cùng với sự quan tâm của Nhà nước, sự chủ động của các cơ sở đào tạo và sự đồng hành của doanh nghiệp, hệ thống giáo dục nghề nghiệp trên địa bàn tỉnh nói riêng và trên toàn quốc nói chung được kỳ vọng sẽ có bước phát triển mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia.
Xem chi tiết nội dung Thông tư số 38 tại đây./.
